Erdogan zgjeron aleancën ushtarake, kërkon Egjiptin në Paktin e Mekës: Marrëveshja është e hapur për vende të tjera

Presidenti turk Recep Tayyip Erdogan ka deklaruar se Egjipti mund t’i bashkohet marrëveshjes së përbashkët të mbrojtjes të nënshkruar së fundmi mes Turqisë, Arabisë Saudite dhe Pakistanit. Në një intervistë për Al Jazeera-n, Erdogan e cilësoi anëtarësimin e Kajros si një mundësi dhe theksoi se marrëveshja është e hapur edhe për vende të tjera.

Marrëveshja, e njohur si Pakti i Mekës, u nënshkrua në qytetin e shenjtë nga Erdogan, Princi i Kurorës së Arabisë Saudite Mohammed bin Salman dhe kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif. Sipas saj, një sulm i armatosur ndaj njërit prej vendeve nënshkruese do të konsiderohet si sulm ndaj të trejave.

Erdogan tha se marrëveshja i ka dërguar një mesazh të rëndësishëm botës dhe se zgjerimi i saj me vende të tjera, përfshirë Egjiptin, është një nga mundësitë që po shqyrtohen. Megjithatë, zyrtarët pakistanezë kanë paralajmëruar se pakti nuk duhet të shihet si një kopje e NATO-s apo si një aleancë e drejtuar kundër një shteti të caktuar.

Gjatë intervistës, Erdogan foli edhe për tensionet në rajon dhe për rëndësinë e rihapjes së Ngushticës së Hormuzit. Sipas tij, vazhdimi i mbylljes së Ngushticës nuk i shërben interesave të askujt. Ai vlerësoi gjithashtu rolin e Katarit në përpjekjet diplomatike për ndalimin e luftimeve.

Për Sirinë, Erdogan tha se Turqia do të vazhdojë të mbështesë stabilitetin e vendit dhe la të kuptohet se planifikon një vizitë atje. Ai deklaroi gjithashtu se kurdët e Sirisë kanë të drejtë të jetojnë në paqee në stabilitet dhe se Ankaraja do të vazhdojë të mbështesë të drejtat e komuniteteve kurde në rajon.

Sa i përket Gazës, presidenti turk tha se Turqia nuk mund ta lërë Gazën vetëm dhe se do të bëjë gjithçka që është e nevojshme për ta mbështetur. Erdogan deklaroi se Hamasi po i përmbush angazhimet e tij me mirëbesim, ndërsa kritikoi vazhdimin e luftës nga Izraeli.

Për Libanin, Erdogan shprehu shqetësim të madh për sulmet e vazhdueshme izraelite. Ai tha se gjatë takimeve me presidentin amerikan Donald Trump kishte ngritur nevojën për përfundimin e luftës në Liban dhe nënvizoi rolin e Uashingtonit në ndalimin e konfliktit.

Erdogan foli edhe për Sudanin dhe Libinë, duke deklaruar se Turqia do të vazhdojë t’i mbështesë të dyja vendet. Ai tha se marrëdhëniet me kreun e Këshillit Sovran të Sudanit, Abdel Fattah al-Burhan, janë të mira, ndërsa për Libinë deklaroi se marrëdhëniet me Ankaranë mbeten të qëndrueshme.

Në lidhje me Bashkimin Evropian, Erdogan tha se BE-ja nuk duket e gatshme ta pranojë Turqinë si anëtare. Sipas tij, anëtarësimi në BE nuk është më një prioritet për Ankaranë dhe se në këtë situate, Europa do të jetë ajo që do të humbasë.

Një tjetër çështje e rëndësishme ishte programi i avionëve luftarakë F-35. Erdogan tha se ka marrë një premtim nga Donald Trump për avionët dhe se tani pret që ai premtim të zbatohet. Turqia u përjashtua nga programi shumëkombësh F-35 në vitin 2019, pasi bleu sistemin rus të mbrojtjes ajrore S-400. Shtetet e Bashkuara argumentuan se sistemi rus mund të rrezikonte teknologjinë e avionëve amerikanë. Uashingtoni vendosi më pas sanksione ndaj Ankarasë në kuadër të ligjit CAATSA.

Trump ka deklaruar se administrata e tij do të shqyrtojë mundësinë e rikthimit të Turqisë në programin F-35. Megjithatë, çështja përballet ende me pengesa në Kongresin amerikan dhe me kufizime ligjore që lidhen me mbajtjen nga Turqia të sistemit S-400.

Deklaratat e Erdogan tregojnë se Ankaraja po synon të forcojë bashkëpunimin strategjik me vendet kryesore të Lindjes së Mesme dhe Azisë, ndërsa një zgjerim i Paktit të Mekës me Egjiptin do t’i jepte marrëveshjes një peshë edhe më të madhe politike dhe ushtarake në rajon.