Connect with us

Bota

Si bëjnë paqe njerëzit?

Publikuar

më

Paqja nuk nis me nënshkrime zyrtare, por me gjeste të thjeshta njerëzore. Për fëmijët, ajo mund të jetë kapja nga gishtat e vegjël të dorës; për Maorët në Polinezi, është hongi – prekja e ballit dhe e hundës për të ndjerë frymën e tjetrit.

Edhe shtrëngimi i duarve, sot një rutinë, dikur ishte një provë mbijetese, një mënyrë për të treguar se në dorë nuk fshihej asnjë armë. Historia e paqes, është në fakt historia e kontaktit. Antropologjia dhe psikologjia sociale na mësojnë se konflikti ushqehet nga shmangia.

Kur dy grupe nuk shihen dhe nuk flasin, ato fillojnë ta dehumanizojnë tjetrin. Ky është hapi i dytë në “Shkallën e Allport”, një model i viteve 1950 që tregon se si izolimi e forcon paragjykimin, duke çuar deri në shfarosje.

Një shembull i fuqishëm i thyerjes së këtij izolimi ndodhi këtë muaj. Pas dekadash heshtjeje që nga viti 1979, delegacionet e Iranit dhe SHBA-së u ulën në të njëjtën tavolinë në Islamabad.

Kryeparlamentari iranian Ghalibaf dhe Zëvendëspresidenti i SHBA-së J.D. Vance shtrënguan duart – një akt që ndonëse nuk zgjidhi gjithçka, e theu murin e padukshëm të mospërfilljes.

Por paqja e vërtetë kërkon më shumë se një shtrëngim duarsh ceremonial. Ajo kërkon dëgjimin e palës tjetër. Gjatë trazirave në Irlandën e Veriut, komuniteti Corrymeela krijoi hapësira ku armiqtë mblidheshin jo për të debatuar, por për të ndarë dhimbjen.

Gazetari Tobias Jones vërejti se kur luftëtarët u ulën bashkë, ata zbuluan një të vërtetë tronditëse: ndanin të njëjtat zakone, të njëjtat trauma dhe të njëjtin pendim për dhunën. Ata nuk kishin nevojë të bënin paqe vetëm me tjetrin, por edhe me veten.

Kjo qasje njihet si drejtësi restauruese. Në dallim nga drejtësia ndëshkuese që kërkon fajtorin, kjo metodë kërkon shërimin e marrëdhënies. Modeli “Rondine” (Dallëndyshe) në Itali e praktikon këtë duke bashkuar të rinj nga vende në konflikt në një fshat të vetëm.

Duke jetuar bashkë, ata kuptojnë se armiku nuk është një përbindësh, por një njeri me të njëjtat nevoja bazë: ujë, arsim dhe dashuri për familjen. Në fund, paqja nuk është thjesht mungesë lufte apo një proces “nga lart-poshtë” ku kërkohet falje me detyrim.

Siç thonë praktikuesit e pajtimit, konflikti nuk duhet fshehur nën qilim. Ai duhet parë si një mundësi për të krijuar një ekuilibër të ri.

Paqja ndërtohet kur kemi guximin të ekspozohemi para “fytyrës së tjetrit”, duke kuptuar se dëgjimi është mjeti më i fuqishëm i diplomacisë që ka shpikur ndonjëherë njerëzimi. /tesheshi.com/

Maqedoni33 minutes ago

Kaos me lopët në Pallankë: Kapen vetëm 96 krerë, kryetari i komunës ngre kallëzime penale!

Shqipëri1 hour ago

Miratohet Buxheti rekord prej 10 miliardë eurosh për vitin 2027, 80 vota pro edhe për Paketën Fiskale

Lajme3 hours ago

Konkursi i partisë apo ATK-së? Kandidatja e VV-së për asambleiste punësohet në ATK (Dokument)

Kosovë5 hours ago

A e ka gjetë PDK kryetarin dhe a mund të bëhet dikush që nuk ishte pjesë e UÇK-së – çfarë thotë Rrahman Rama

Lajme5 hours ago

Liridona Vejseli i reagon Blerim Bexhetit: Kur ishte ministër, katër shqiptarë u dënuan për një grafit

Maqedoni5 hours ago

Zjarr në garazhin e “KAM Mall” në Shkup, evakuohen vizitorët pas përhapjes së tymit

Shqipëri5 hours ago

Si dështoi atentati i shqiptarëve të Maqedonisë së Veriut ndaj biznesmenit izraelit

Lajme6 hours ago

Saranda Imeri Stafai ironizon BDI-në: “Atyre që marrin rrogë në BDI, a u takon edhe K15?”

Kosovë6 hours ago

Zbulohen prapaskenat nga takimet PDK-VV, emri i Justina Shiroka-Pulës nuk ishte pjesë e diskutimit, deri kur e përmendi Kurti

Shqipëri8 hours ago

“Evropa është zgjuar”- Shqipëria ble raketa nga SHBA-të, gjenerali Prenga: Bashkëpunim me partnerët për rritjen e kapaciteteve!

Kosovë9 hours ago

“Jo, nuk është fotografi e pasluftës”, Hykmete Bajrami ndan pamje nga Fakulteti Ekonomik pa rrymë

Lajme9 hours ago

Diplomacia e Edmond Ademit në Spanjë, nga forcimi i marrëdhënieve dypalëshe deri te promovimi i perspektivës evropiane

NA NDIQ NË FACEBOOK