Fundi i epokës së Orbanit? Projeksionet e rrëzojnë pas 16 vitesh në pushtet: ja çfarë nënkuptojnë zgjedhjet për Evropën

Zgjedhjet në Hungari, të mbajtura me një dalje rekord prej rreth 77.8%, janë shndërruar në momentin më të pasigurt politik në vend në 16 vitet e fundit dhe një pikë kthese për kryeministrin afatgjatë Viktor Orban, transmeton Zyrtare.

Rezultati i tyre po ndiqet jo vetëm brenda vendit, por edhe në Uashington, Moskë, Bruksel dhe Kiev, pasi Hungaria nën Orbanin ka luajtur për vite një rol specifik dhe shpesh bllokues brenda Bashkimit Evropian.

Gjatë ditës u bë e qartë se bëhej fjalë për zgjedhje me mobilizim jashtëzakonisht të lartë të votuesve. Që në orën 17:00 dalja kishte arritur mbi 74%, duke thyer rekordin e vitit 2002, ndërsa përfundimisht u afrua në rreth 78%.

Parlamenti hungarez ka 199 deputetë dhe për formimin e qeverisë duhen të paktën 100 mandate, ndërsa 133 mandate sigurojnë shumicë prej dy të tretash për ndryshime kushtetuese. Sistemi zgjedhor kombinon modelin mazhoritar dhe proporcional, ndërsa disa rregulla të vendosura gjatë qeverisjes së Orbanit janë kritikuar se favorizojnë partinë e tij Fidesz.

Orban synon një mandat të pestë radhazi dhe ka ndërtuar atë që e quan “demokraci joliberale”. Që nga rikthimi në pushtet në vitin 2010, ai ka bërë ndryshime të thella institucionale dhe ka rritur ndikimin politik mbi mediat dhe drejtësinë. Parlamenti Evropian e ka cilësuar Hungarinë si “autokraci elektorale”.

Ai gjithashtu mban marrëdhënie të afërta me Moskën dhe Pekinin dhe shpesh ka bllokuar vendime të BE-së, përfshirë ndihmën për Ukrainën.

Nga ana tjetër, kundërshtari kryesor i tij, Peter Magyar, vjen nga vetë sistemi i pushtetit. Ai u shkëput nga rrethi i Fidesz-it në vitin 2024 pas një afere politike dhe mori drejtimin e partisë opozitare Tisza, duke ndërtuar sfidën më të fortë ndaj Orbanit në më shumë se një dekadë.
Sipas të dhënave të agjencisë Median, Tisza e Magyart ka marrë rreth 55.5% të votave, ndërsa Fidesz i Orbanit rreth 37.9%.

Këto projeksione nënkuptojnë se Tisza mund të sigurojë mes 131 dhe 139 mandate, shumë pranë shumicës prej dy të tretash, ndërsa Fidesz pritet të ketë 59–67 mandate.

Zgjedhjet kanë edhe dimension të fortë ndërkombëtar. Fitorja e Orbanit do të nënkuptonte vazhdim të politikës së balancimit mes Lindjes dhe Perëndimit dhe bllokada të mundshme brenda BE-së. Humbja e tij do të ishte goditje për aleatët e tij dhe sinjal për forcim të kohezionit evropian.

Nëse Tisza siguron të paktën 100 mandate, kjo do të shënonte fundin e 16 viteve të qeverisjes së vazhdueshme të Orbanit. Megjithatë, pa shumicë prej dy të tretash, ndryshimi i plotë i sistemit aktual institucional do të ishte i kufizuar. / ZYRTARE.net