Pensionet në Evropë: ku renditet Shqipëria?

A janë pensionet shtetërore në Evropë të mjaftueshme për të mbuluar koston e jetesës? Sipas një hulumtimi nga kompania e pagave dhe burimeve njerëzore Moorepay, përgjigjja është “jo” për 20 nga 39 vendet evropiane të analizuara.

Është e rëndësishme të theksohet se llogaritja e kostos së jetesës nuk përfshin qiranë, kështu që pamja reale mund të jetë edhe më e keqe.

Një analizë që krahason pensionet me koston e jetesës në fund të tetorit 2025 tregon ndryshime të mëdha në të gjithë kontinentin. Raporti varion nga vetëm 22 përqind në Gjeorgji deri në 225 përqind në Luksemburg.

Të dhënat e kostos së jetesës, të përpiluara nga Numbeo, përfaqësojnë mesataren kombëtare për një person të vetëm dhe nuk përfshijnë qiranë, ndërsa të dhënat e pensioneve vijnë nga analiza e Moorepay.

Në Luksemburg, për shembull, pensioni mesatar shtetëror është 28,790 euro, ndërsa kostoja e jetesës vlerësohet në 12,791 euro. Kjo i lë pensionistët me një tepricë prej gati 16,000 eurosh.

Pensionet janë dy herë më të larta se kostoja e jetesës në Itali (210%) dhe Finlandë (208%), ndërsa Spanja (199%) dhe Danimarka (189%) janë afër këtij niveli.

Vendet ku pensionet mbulojnë kostot

Në disa vende të tjera, pensionet tejkalojnë ndjeshëm koston e jetesës, me një raport midis 150 dhe 180 përqind. Këto përfshijnë Islandën (179%), Norvegjinë (178%), Gjermaninë (176%), Belgjikën (170%), Austrinë (165%), Francën (160%), Holandën (159%) dhe Suedinë (158%).

Ekzistojnë gjithashtu gjashtë vende ku pensionet shtetërore mbulojnë gjithashtu shpenzimet themelore të një personi të vetëm, por teprica është shumë më e vogël. Këto janë Zvicra (131%), Irlanda (126%), Mbretëria e Bashkuar (120%), Polonia (112%), Republika Çeke (108%) dhe Greqia (103%).

Në deri në 20 vende, jo mjaftueshëm

Në deri në 20 vende evropiane, pensionet shtetërore nuk janë të mjaftueshme për të mbuluar koston e jetesës.

Në disa prej tyre, si Sllovenia (95%), Sllovakia (94%), Estonia (91%) dhe Portugalia (90%), pensionet mbulojnë pjesën më të madhe të kostove. Ky grup përfshin gjithashtu Malin e Zi (89%), Lituaninë (85%), Kroacinë (82%) dhe Hungarinë (81%).

Më pak se gjysma

Situata është dukshëm më e keqe në vendet e tjera, ku pensionet nuk mbulojnë as gjysmën e kostos së jetesës.

Në fund të listës janë Gjeorgjia (22%), Shqipëria (29%), Ukraina (29%) dhe Moldavia (42%).

Bosnja dhe Hercegovina (53%), Qiproja (58%), Maqedonia e Veriut (61%), Turqia (64%) dhe Letonia (65%) gjithashtu kanë rezultate të dobëta.

Ndarje e qartë gjeografike

Të dhënat tregojnë një ndarje të qartë gjeografike. Në Evropën veriore dhe perëndimore, duke përfshirë vendet nordike, pensionet mbulojnë kryesisht ose edhe tejkalojnë kostot bazë të jetesës.

Në Evropën qendrore, mbulimi është i moderuar, ndërsa në Evropën Lindore dhe në Ballkan, pensionet më shpesh mbulojnë vetëm një pjesë të kostove.

Noel Whiteside, një profesor vizitor në Universitetin e Oksfordit, shpjegon se “disa vende të BE-së janë thjesht më të varfra se të tjerat dhe familjet pritet të ofrojnë mbështetje financiare për anëtarët e moshuar për të plotësuar pensionet e tyre”.

Të moshuarit në Evropë mbështeten shumë te pensionet si burimi i tyre kryesor i të ardhurave. Sipas OECD-së, dy të tretat (66%) e të ardhurave të personave mbi 65 vjeç vijnë nga transfertat publike.

Në disa vende, pensionet private profesionale luajnë gjithashtu një rol të rëndësishëm, shkruan Euronews.

“Projektimi i sistemit të pensioneve të secilit vend është një faktor kyç në përcaktimin e madhësisë së pensioneve”, thotë David Sinclair, drejtor ekzekutiv i Qendrës Ndërkombëtare për Jetëgjatësi, me seli në Mbretërinë e Bashkuar. /tesheshi.com/