Supermarketi me një “çiban natyre” brenda: ku, si pse?

A mund të tërheqë një qendër tregtare vizitorë për diçka tjetër përveç produkteve dhe ofertave të tij? Nëse quhet Viismi dhe ndodhet në qytetin Haapsalu, Estoni, atëherë përgjigjja është po. Dhe arsyeja që “tërheq” vëmendjen e botës është… një shkëmb gjigant, i cili dominon qendrën e saj.

Është një gur i madh me një perimetër prej 22 metrash dhe një lartësi prej rreth gjashtë metrash – duke përfshirë pjesën e varrosur në tokë. Edhe pse prania e një formacioni të tillë gjeologjik brenda një hapësire tregtare duket e pazakontë, për banorët e Haapsalu tani është bërë një pjesë integrale e jetës së tyre të përditshme.

Guri ishte në vend shumë kohë para se të planifikohej qendra tregtare – rreth dhjetë mijë vjet më parë. Megjithatë, ai u zbulua vetëm në shtator 2014, gjatë gërmimeve për themelet e ndërtesës. Fillimisht, punëtorët planifikuan ta hidhnin në erë për të lejuar që ndërtimi të vazhdonte. Megjithatë, komuniteti vendas reagoi fort dhe gjeologët më vonë përcaktuan se ishte një “gur akullnajor” që kualifikohej për mbrojtje.

Gurët akullnajor janë shkëmbinj që u prenë nga akullnajat, u transportuan në distanca të gjata nga lëvizja e akullit dhe u braktisën kur u shkrinë. Ato shpesh ndryshojnë në përbërje nga shkëmbinjtë vendas, duke ofruar të dhëna të vlefshme rreth historisë gjeologjike dhe periudhave akullnajore.

Estonia është shtëpia e mijëra gurëve të tillë, por ky, i vendosur në qendër të Qendrës Tregtare Viimsi, vlerësohet të jetë vendosur atje të paktën dhjetë mijë vjet më parë, në fund të epokës së fundit të akullnajave. /tesheshi.com/