Dështimi i riciklimit: pse plastika po përmbyt planetin?

Megjithëse qytetarët ndjekin me zell udhëzimet për ndarjen e mbetjeve, shifrat janë alarmante. Vetëm 15 për qind e plastikës riciklohet në Evropë dhe vetëm 9 përqind në SHBA. Pjesa tjetër digjet ose përfundon në mjedis.

Ky dështim katastrofik nuk është rastësi, por pasojë e një sistemi me defekte strukturore. Sipas profesorit Jordi Diaz Marcos, dështimi i riciklimit mund të përmblidhet në 12 shkaqe kryesore:

1. Impiante joefikase.Gjatë procesit të pastrimit, humbasin sasi të mëdha mikroplastike.
2. Kostoja e lartë.Prodhimi i plastikës së virgjër mbetet më i lirë se ai i plastikës së ricikluar.
3. Cilësia e ulët. Polimerët degradohen pas çdo përdorimi, duke kufizuar ripërdorimin e tyre.
4. Të dhëna të dobëta.Logjistika dhe mbledhja e mbetjeve në burim janë ende të paoptimizuara.
5. Punë e pasigurt. Mbledhësit e mbetjeve shpesh punojnë në kushte të vështira dhe të panjohura.
6. Rreziqet kimike.Ekspozimi ndaj substancave toksike gjatë përpunimit, është një rrezik serioz për shëndetin.
7. Eksportimi i mbetjeve. Vendet e pasura i dërgojnë mbeturinat në vende me kapacitete të ulëta menaxhimi, duke e zhvendosur problemin.
8. Papërputhshmëria e polimerëve.Përzierja e plastikave të papajtueshme e bën të papërdorshëm materialin final.
9. Mungesa e politikave lokale.Rregullat e përgjithshme shpesh dështojnë të përshtaten me infrastrukturën specifike të çdo vendi.
10. Produkte të pariciklueshme. Shumë paketime (si plastika e zezë apo me shumë shtresa) janë teknikisht të pamundura për t’u ricikluar.
11. Barra te individi. Përgjegjësia i lihet konsumatorit, ndërkohë që prodhuesit nuk ofrojnë zgjidhje të qëndrueshme.
12. Ndotja e mbetjeve. Mbetjet ushqimore dhe lagështia e ulin rendimentin e impianteve industriale.

Riciklimi nuk është një “shkop magjik”. Ai duhet të jetë vetëm një pjesë e një strategjie më të gjerë që prioritizon reduktimin dhe eko-dizajnin. Teknologjia ekziston, por ajo që mungon është vullneti kolektiv për të detyruar industrinë të ndryshojë modelin e prodhimit. /tesheshi.com/