Sa larg do të shkojë Evropa për të mbrojtur Grenlandën nga Trump?

Viti 2026 ka sjellë një krizë të paprecedentë në marrëdhëniet transatlantike, ku në qendër të stuhisë diplomatike qëndron ishulli gjigant i Grenlandës.

Pas deklaratave të përsëritura të presidentit amerikan Donald Trump për marrjen e kontrollit të këtij territori, reagimi i Bashkimit Evropian dhe aleatëve të NATO-s ka kaluar nga habia në një mobilizim strategjik.

Sipas një analize të fundit nga “The Guardian”, ky interes i SHBA-së nuk shihet më thjesht si një mburrje, por si një qëllim serioz i nxitur nga “ekspansionizmi neo-imperialist dhe interesi për mineralet e rëndësishme”.

Dilema që po mundon kontinentin e vjetër është e qartë: sa larg mund të shkojë Evropa për të mbrojtur sovranitetin danez pa rrezikuar arkitekturën e saj të sigurisë? Siç raporton “The Guardian”, mospërfillja e Trump për të drejtën ndërkombëtare “po ekspozon sërish dilemën e dhimbshme të shkaktuar nga varësia paralizuese e Evropës ndaj SHBA-së për sigurinë ushtarake”.

Kjo varësi e bën të vështirë një përballje të hapur, megjithatë, udhëheqësit e gjashtë fuqive kryesore evropiane tashmë kanë lëshuar një deklaratë të rrallë të përbashkët duke rikonfirmuar se Grenlanda i përket popullit të saj dhe mbetet nën sovranitetin e Danimarkës.

Në Londër, qeveria e Keir Starmer po përpiqet të luajë rolin e balancuesit. Britania e Madhe, synon të adresojë shqetësimet amerikane për sigurinë në Arktik përmes traktateve ekzistuese, pa lejuar ndryshimin e kufijve. Megjithatë, situata mbetet e ndezur.

“The Guardian” nënvizon paqartësinë e motiveve të presidentit, duke vërejtur se “Grenlanda duket se ka një cilësi mistike për Trumpin”, i cili dëshiron të zgjerojë hartën e SHBA-së me çdo kusht.

Përballë këtij presioni, figura politike si ish-zëvendëskancelari gjerman Robert Habek kanë propozuar që BE-ja t’i ofrojë Grenlandës një paketë masive investimesh dhe mundësinë e rikthimit në anëtarësimin në Bashkimin Evropian.

Ky “Marshall Plan” për Arktikun, do të shërbente si një mburojë ekonomike kundër ofertave të Uashingtonit. Përfundimisht, fati i Grenlandës nuk është më vetëm një çështje e Danimarkës, por një test ekzistencial për unitetin evropian.

Siç e përmbledh “The Guardian”, çmimi i përballjes Evropë-SHBA është i lartë, por kostoja e heshtjes mund të jetë fundi i autonomisë strategjike të Evropës./tesheshi/