Pse disa qytete të pasura gjermane janë në rrezik falimentimi?

Qytetet që për dekada të tëra ishin shtylla kurrizore e industrisë gjermane të makinave dhe ishin ndër rajonet më të pasura në Evropë, tani po përballen me vështirësi serioze fiskale. Ngadalësimi i eksporteve dhe problemet e prodhuesve kryesorë të makinave po fillojnë të kenë një ndikim të drejtpërdrejtë në arkën e bashkive si Wolfsburg, Ingolstadt dhe Stuttgart, selitë përkatëse të Volkswagen, Audi dhe Mercedes.

Sipas një raporti nga Deutsche Welle (DW), këto qytete po shënojnë rënie të ndjeshme të të ardhurave të tyre tatimore, kryesisht nga taksat e korporatave, duke rezultuar në një periudhë veçanërisht të vështirë buxhetore. Autoritetet bashkiake po kërkojnë mënyra për të mbuluar deficitet në rritje përmes huamarrjes së re, rritjes së tarifave dhe shkurtimeve të shpenzimeve.

Një shembull tipik është Friedrichshafen, një qytet i pasur në Liqenin e Konstancës në Gjermaninë jugperëndimore dhe shtëpia e ZF, një nga furnizuesit më të mëdhenj në botë të komponentëve të automobilave. Atje, bashkia planifikon të më shumë se dyfishojë tarifat e kujdesit për fëmijët në dy vitet e ardhshme, duke provokuar reagime të forta nga shumë familje.

Në Ingolstadt, shkurtimet janë tashmë të dukshme: ngjarjet publike po anulohen, stafi bashkiak po shkurtohet dhe huamarrja po rritet. Edhe blerja e pemëve të Krishtlindjeve për hapësirat publike është anuluar. “Qyteti është në një krizë të thellë financiare. Nuk ka mënyrë tjetër për ta përshkruar atë”, tha për DW nënkryetarja e bashkisë së Ingolstadtit, Dorothea Denecke-Stol.

Deficite rekord

Megjithatë, presioni nuk kufizohet vetëm në qytetet prodhuese të makinave. Në të gjithë Gjermaninë, komunat po përballen me deficite në rritje pas viteve të përkeqësimit të kushteve të biznesit. Konkurrenca e shtuar ndërkombëtare dhe kërkesa më e ulët jashtë vendit kanë goditur eksportet, ndërsa kostot më të larta të energjisë dhe punës në vend kanë ngushtuar marzhet e biznesit.

Komunat gjermane mbështeten shumë në taksat e korporatave për të financuar buxhetet e tyre. Në vitet para pandemisë, këto të ardhura ishin rritur vazhdimisht ndërsa eksportet u rritën fuqishëm. Por ky trend ka ngecur. Megjithëse të ardhurat nga taksat u rritën nominalisht në vitet 2023-2024, rritja ishte nën inflacionin.

Hulumtuesi René Geisler, nga Universiteti Teknik i Wildau-t, flet për “stanjacion të të ardhurave nga taksat”, duke e përshkruar atë si “një sinjal negativ, pasi në një ekonomi të shëndetshme të ardhurat nga taksat janë vazhdimisht në rritje”. Në të njëjtën kohë, detyrimet e shpenzimeve mbeten të larta, për shkak të rritjes së imigracionit, një popullsie në plakje dhe zgjerimit të disa përfitimeve sociale, siç thekson një raport i kohëve të fundit nga Fondacioni Bertelsmann.

Shoqata e Qyteteve Gjermane ka paralajmëruar tashmë se deficiti total buxhetor i komunave pritet të arrijë në 30 miliardë euro në vitin 2025, duke tejkaluar rekordin historik të vitit të kaluar prej 25 miliardë eurosh.

Nga prosperiteti në rishikim

Në qytetet që varen nga industria e automobilave, rënia e të ardhurave është edhe më e ndjeshme. Në Ingolstadt, të ardhurat tatimore për vitin 2025 pritet të jenë më pak se gjysma e asaj që pritej fillimisht. Në Stuttgart, autoritetet presin një deficit prej gati 40% krahasuar me vitin 2024.

Sipas ligjit gjerman, komunat janë të detyruara të hartojnë buxhete të balancuara, gjë që e zgjat procesin e planifikimit edhe në muajt e dimrit. Bashkitë e Wolfsburgut dhe Ingolstadtit janë ende në kërkim të zgjidhjeve, ndërsa kryetari i bashkisë së Stuttgartit, Thomas Fuhrmann, njoftoi në nëntor se qyteti do të duhet të rishqyrtojë plotësisht planet e tij për vitet 2026 dhe 2027. “Themeli mbi të cilin donim të ndërtonim nuk ekziston më”, tha ai në një postim.

Kjo pamje është në kontrast të fortë me vitet para pandemisë, kur prodhuesit e makinave përfituan nga një bum global i eksporteve. Ingolstadti kishte PBB-në e dytë më të lartë për frymë në Gjermani në vitin 2023, pas vetëm Wolfsburgut, dhe të dy rajonet ishin ndër pesë më të pasurat në Evropë.

Tranzicioni i industrisë automobilistike

Situata në Audi dhe kompaninë mëmë Volkswagen është përkeqësuar vitet e fundit, me presion të veçantë nga tregu kinez. Shitjet në Kinë ranë me 10% nga viti në vit që në gjysmën e parë të vitit 2025, ndërsa furnizuesit e pjesëve po përballen gjithashtu me probleme të ngjashme.

“Industria e automobilave është në një fazë tranzicioni, me kalimin në elektrifikim dhe ndryshime të tjera që vijnë me të”, tha nënkryetari i bashkisë së Ingolstadtit, duke vënë në dukje se ndikimi po prek edhe furnizuesit në rajon. Megjithatë, madhësia e deficiteve buxhetore i habiti autoritetet lokale. Ndërsa një deficit prej 30 milionë eurosh u vlerësua fillimisht për vitet e ardhshme, “boshllëku” aktual tani vlerësohet në 88 milionë euro për periudhën 2026-2029.

Në Ingolstadt, po merren në konsideratë shkurtime në më shumë se 90 buxhete, nga mbledhja e mbeturinave dhe mirëmbajtja e parqeve deri te shërbimet për të moshuarit. Edhe pse anulimi i blerjes së pemës së Krishtlindjeve do të kursejë rreth 20,000 euro, qyteti tashmë ka marrë kredi të reja dhe mund të rrisë taksat e pronës.

Presion edhe mbi familjet

Në Friedrichshafen, ulja e dividentëve të ZF po ndikon drejtpërdrejt në buxhetin social. Fondacioni Zeppelin, një fondacion bamirës që zotëron shumicën e ZF dhe financon programe sociale dhe kulturore, është detyruar të përdorë rezervat e tij. Buxheti i ri parashikon dyfishimin e kostove të kujdesit për fëmijët mbi tre vjeç dhe trefishimin e atyre nën tre vjeç deri në vitin 2026.

Flora Pfaff, banore dhe nënë e tre fëmijëve, i tha DW se rritjet do të ishin një barrë e konsiderueshme për familjet, duke vënë në dukje se shumë prej tyre kishin pranuar qiratë e larta të zonës pikërisht sepse kostot e kujdesit për fëmijët ishin të ulëta.

Pavarësisht vështirësive, autoritetet lokale besojnë se qytetet nuk janë në prag të kolapsit. “Nuk do të thoja se prosperiteti i qytetit është i kërcënuar”, tha Denecke-Stol, duke shtuar se “shkurtimet do të ndihen nga banorët”. /tesheshi.com/