Andonovski: Maqedonia përfiton Qendër Kombëtare për Inteligjencë Artificiale – nis projekti “Vezilka”

Ministri i Transformimit Digjital, Stefan Andonovski, sot prezantoi zyrtarisht projektin “Vezilka” – Qendra Kombëtare për Inteligjencë Artificiale, një projekt kapital me rëndësi historike për transformimin digjital të Republikës së Maqedonisë.

Projekti, me një vlerë totale prej rreth 6 milionë eurosh, realizohet me mbështetje financiare nga Bashkimi Evropian përmes programit Horizon Europe dhe iniciativës EuroHPC, ndërsa bashkëfinancohet nga Ministria e Transformimit Digjital dhe Fakulteti i Shkencave Informatike dhe i Inxhinierisë Kompjuterike (FINKI) – bartësi i projektit.

“Ky është një projekt kapital me rëndësi historike dhe kombëtare – një faqe e re në zhvillimin digjital të Maqedonisë, ku qeveria, universitetet dhe industria ndërtojnë së bashku një sistem kombëtar për inteligjencë artificiale. Me ‘Vezilka’, vendi ynë bëhet pjesë aktive e rrjetit evropian të qendrave për inteligjencë artificiale. Ky është një hap thelbësor për komunitetin tonë shkencor, teknologjik dhe inovativ,” theksoi ministri Andonovski.

Qendra do të jetë njësi partnere e fabrikës evropiane të AI “Pharos”, me seli në Greqi, gjë që do t’u mundësojë institucioneve, studiuesve, kompanive dhe start-up-eve maqedonase qasje në superkompjuterët evropianë dhe hapësirat e avancuara të të dhënave.

Projekti ka edhe një mision shoqëror të qartë – të krijojë një ekosistem kombëtar për përdorim të përgjegjshëm dhe të besueshëm të inteligjencës artificiale në pesë fusha prioritare:

Gjuha dhe kultura – zhvillimi sistematik i modeleve gjuhësore maqedonase dhe mbrojtja digjitale e trashëgimisë kulturore;

Shëndetësia – analiza e të dhënave shëndetësore dhe përmirësimi i shërbimeve mjekësore;
Energjia – optimizimi i prodhimit dhe konsumit të energjisë;

Administrata publike – automatizimi i proceseve dhe rritja e transparencës;

Bujqësia – përdorimi i teknologjive të zgjuara për prodhim modern dhe të qëndrueshëm.

“Thelbi i ‘Vezilka’-s është i thjeshtë: të krijojmë zgjidhje inteligjente që i shërbejnë njeriut – ta bëjmë teknologjinë të qasshme, të dobishme dhe etike,” tha Andonovski.

Përveç kësaj, “Vezilka” do të funksionojë si qendër trajnimi dhe zhvillimi të kapitalit njerëzor, ku do të organizohen trajnimet, projektet praktike dhe programet edukative në fushën e inteligjencës artificiale.

“Ne po krijojmë një sistem, jo projekte ad hoc. ‘Vezilka’ simbolizon vizionin tonë – Maqedoninë si shtet digjitalisht sovran me një bazë të fortë shkencore dhe inovative. Ky është një hap për ta bërë vendin tonë partner aktiv në hapësirën teknologjike evropiane, e jo vetëm vëzhgues,” shtoi ministri Andonovski.

Në fund, ai bëri thirrje publike për të gjitha institucionet akademike dhe shkencore, si edhe për sektorin privat, që të përfshihen në këtë projekt kombëtar me dimension evropian, me synimin për të ndërtuar një Maqedoni të zgjuar, digjitale dhe inovative.