E gjitha çfarë u tha në një takim të bujshëm

Presidenti i SHBA-së Donald Trump vlerësoi të enjten Presidentin Rexhep Tajip Erdogan si një udhëheqës të respektuar që luan një rol kyç në zgjidhjen e krizave rajonale dhe globale, duke theksuar rëndësinë e Ankarasë si një aleat i NATO-s. Takimi i Erdogan dhe Trump në Shtëpinë e Bardhë zgjati më shumë se dy orë.

Duke e quajtur Erdoganin një figurë “të fortë” me “ide të qarta” i cili po “bën një punë të shkëlqyer”, Trump theksoi rolin e presidentit turk në Siri.

“Erdogan e ka zgjidhur problemin në Siri. Kjo është një fitore e madhe për Turqinë dhe doja që ai të merrte meritat për këtë”, tha Trump, duke shtuar se Erdogan njeriu kryesor pas suksesit në përpjekjen për të rrëzuar diktatorin sirian Bashar al-Assad.

Ai vuri në dukje se Erdogan ishte një nga njerëzit pas vendimit të tij për të hequr sanksionet “shumë të forta” të SHBA-së ndaj Sirisë.

“I hoqa sanksionet për t’u dhënë atyre një pushim, sepse ato sanksione ishin shumë të forta, por mendoj se duhet të kemi një njoftim të rëndësishëm sot”, tha Trump në përgjigje të një pyetjeje në lidhje me Sirinë.

Trump tha gjithashtu se Erdogan gëzon respektin e udhëheqësve rusë dhe ukrainas, duke theksuar se ai gjithashtu ka respekt të thellë për homologun e tij turk.

“Erdogan është një udhëheqës që e respektojnë si udhëheqësit rusë ashtu edhe ata ukrainas. Edhe unë e respektoj atë”, u tha Trump gazetarëve në Zyrën Ovale.

Të dy udhëheqësit u takuan në Shtëpinë e Bardhë për të diskutuar një gamë të gjerë çështjesh, nga krizat rajonale deri te bashkëpunimi në mbrojtje. Trump tha se do të shqyrtonte heqjen e sanksioneve të SHBA-së ndaj sektorit të mbrojtjes së Turqisë, të vendosura për shkak të blerjes së raketave ruse nga Ankaraja.

“Mund të jetë shumë shpejt. Nëse kemi një takim të mirë, pothuajse menjëherë”, tha Trump, duke lënë të kuptohet një heqje të mundshme të sanksioneve në mbrojtje që nga presidenca Biden.

Trump ka sugjeruar që Shtetet e Bashkuara të heqin sanksionet dhe të lejojnë Turqinë të blejë avionë amerikanë F-35, por ai tha se dëshiron që Ankaraja të ndalojë blerjen e naftës ruse. Turqia, Hungaria dhe Sllovakia janë blerës të mëdhenj evropianë të naftës ruse dhe Trump po bën presion që ata të ndalojnë.

Trump tha gjithashtu se bisedimet me Erdogan do të mbulojnë blerjen e avionëve luftarakë F-16 dhe F-35 nga Ankaraja, si dhe tarifat.

“Ata janë në gjendje të shkëlqyer”, tha Trump.

I pyetur nëse ishte gati të bënte një marrëveshje për të shitur avionë F-35 në Turqi, Trump u tha gazetarëve:

“Mendoj se ai do të ketë sukses në blerjen e gjërave që dëshiron të blejë.”

Erdogani, i ulur pranë Trumpit në Zyrën Ovale, shprehu optimizëm për një bashkëpunim më të ngushtë.

“Unë besoj se Turqia dhe Shtetet e Bashkuara do t’i kapërcejnë problemet në rajon së bashku, krah për krah, tha ai, duke shtuar se do ta ngrinte edhe çështjen e Halkbank gjatë bisedimeve.

Takimi nxori në pah lëvdatat e vazhdueshme të Trump-it për Erdoganin, i cili është shfaqur si një figurë kyçe në diplomacinë rajonale, ndërsa Turqia vazhdon të luajë një rol kyç në zgjidhjen e konflikteve dhe balancimin e lidhjeve në të gjithë rajonin.

Trump e priti zyrtarisht Erdoganin në Shtëpinë e Bardhë të enjten për bisedime të rëndësishme midis Turqisë dhe Shteteve të Bashkuara.

Të dy udhëheqësit u takuan në Shtëpinë e Bardhë për herë të parë në gjashtë vjet.

Ndërsa ka pika fërkimi, të dy udhëheqësit sinjalizuan se duan ta paraqesin takimin si një mundësi për të rindërtuar besimin dhe për të avancuar interesat e ndërsjella.

“Falë miqësisë sime të gjatë me Trump-in, ne kemi zhvilluar një vullnet të ndërsjelltë për të zgjidhur çështje të caktuara në axhendën tonë”, tha Erdogan në një takim turko-amerikan në Nju Jork të hënën.

Për Uashingtonin, prioriteti kryesor është të sigurohet bashkëpunimi me aleatin e NATO-s, Turqinë, duke kufizuar njëkohësisht ndikimin rus. Trump ka theksuar vazhdimisht vlerën e Ankarasë si partner, jo si rival. Për Ankaranë, një nga çështjet më urgjente është e ardhmja e forcës së saj ajrore. Turqia u hoq nga programi i avionëve luftarakë F-35 pasi bleu sistemet raketore ruse S-400 në vitin 2019, duke shkaktuar sanksione të SHBA-së sipas Aktit të Kundërshtimit të Kundërshtarëve të Amerikës Përmes Sanksioneve (CAATSA).

Pritet që Erdogan të ushtrojë presion mbi Trumpin që t’i japë fund mbështetjes së SHBA-së te YPG si një forcë përfaqësuese kundër DAESH-it në Sirinë veriore, duke argumentuar se politika ka arritur kufijtë e saj. Zyrtarët turq thonë se do t’i paraqesin Uashingtonit plane alternative kundër terrorizmit, ndërsa përsërisin qëllimin e tyre për të eliminuar grupet e lidhura me PKK-në përgjatë kufijve të Turqisë.

Kritika e ashpër e Ankarasë ndaj operacioneve ushtarake të Izraelit në Gaza që nga tetori i vitit 2023 ka shqetësuar politikëbërësit në Uashington, shumë prej të cilëve mbeten të përkushtuar ndaj politikave të mëparshme të Trump-it, duke përfshirë njohjen e Jerusalemit si kryeqytet të Izraelit.

Por Erdogan e ka vendosur Gazën në qendër të axhendës së tij ndërkombëtare. Në OKB, ai bëri thirrje për një armëpushim të përhershëm, korridore humanitare dhe njohje të një shteti palestinez.

“Është koha për t’i dhënë fund shtypjes në Palestinë”, tha ai, duke e lidhur çdo normalizim të mundshëm të marrëdhënieve me Izraelin me përparimin drejt një zgjidhjeje me dy shtete.

Trump pritet të ecë me kujdes, duke balancuar lidhjet e ngushta me Izraelin dhe kundërshtimin ndërkombëtar në rritje ndaj politikës së tij për Gazën. Disa vëzhgues besojnë se takimi në Shtëpinë e Bardhë mund të vërë në provë edhe ujërat për dialog indirekt midis Ankarasë dhe Tel Avivit. /tesheshi.com/