Vdekja e një ish-lideri ballkanas “i varfër, por i ndershëm”: komunisti që futi vendin e tij në NATO e BE

Është shuar në moshën 95-vjeçare një nga figurat më ikonike të politikës rumune, ish-presidenti Ion Iliescu, i cili u quajt “babai” i kombit rumun nga shumë njerëz, pavarësisht se u akuzua si përgjegjës për tranzicionin kaotik të vendit nga komunizmi në demokraci.

Iliescu ishte i lidhur me tranzicionin kaotik të vendit të Evropës Lindore nga komunizmi në demokraci, përpara se të shihte imazhin e tij të njollosur nga akuzat për “krime kundër njerëzimit”.

Vitet e para dhe Fronti Kombëtar i Shpëtimit

Ai lindi më 3 mars 1930, në një familje komuniste në Oltenița (jug). Nëna e tij siguronte bukën e familjes duke larë rroba, dhe babai i tij ishte punonjës hekurudhor. Iliescu studioi inxhinieri në Moskë përpara se të ngjitej me shpejtësi në radhët e partisë dhe të bëhej Ministër i Rinisë nën Nikolae Çausheskun.

Pas ekzukutimit të këtij të fundit në dhjetor 1989, Iliescu mori pushtetin, duke udhëhequr Frontin Kombëtar të Shpëtimit dhe premtoi të stabilizonte vendin.

Megjithatë, kundërshtarët e tij e akuzuan atë për orkestrimin e dhunës që la më shumë se 850 të vdekur dhe mijëra të plagosur gjatë revolucionit të vitit 1989 kundër regjimit komunist.

Ngritja dhe gjyqi i tij

Ai u zgjodh triumfalisht kryetar shteti në maj 1990 nën një sistem shumëpartiak, duke marrë 85% të votave. Një mik i ngushtë i udhëheqësit të fundit të Bashkimit Sovjetik, Mikhail Gorbachev, Iliescu kundërshtoi çdo politikë spastrimi që synonte ndalimin e ish-zyrtarëve të lartë komunistë nga kandidimi për poste publike.

Një muaj më vonë, ai do të shkaktonte shqetësim global duke inkurajuar mijëra minatorë që kishin mbërritur nga provincat të shpërndanin me dhunë një lëvizje studentore që po bllokonte trafikun në Bukuresht, me studentët që protestonin kundër politikave të tij ndërhyrëse.

Ai u rizgjodh në nëntor 1992 (61%) dhe i atribuohet tranzicioni i Rumanisë në një ekonomi tregu. Ai u mund në zgjedhjet e vitit 1996 para se të kthehej në pushtet në vitin 2000, duke e çuar vendin e tij drejt NATO-s dhe Bashkimit Evropian, ndërsa e ngjyrosi këtë atlantizëm me një retorikë ronantike politike, “unë jam i varfër, por i ndershëm”, mburrej ai.

Por në vitin 2017, thirrja e tij nga gjyqësori do të ishte paraqitja e tij e fundit publike.

Ai u nxor dy herë në gjyq për “krime kundër njerëzimit” për të vërtetuar përgjegjësinë e tij për trazirat e përgjakshme të dhjetorit 1989. Por seanca dëgjimore nuk u zhvillua kurrë dhe dosja e asaj çështjeje u kthye në zyrën e prokurorit, ku ndodhet edhe sot e kësaj dite.

Ai u akuzua gjithashtu për rolin e tij në shtypjen e demonstratës së vitit 1990, e cila la katër të vdekur.

Iliescu i hodhi poshtë akuzat, duke i quajtur prokurorët një “turp kombëtar” dhe duke i trajtuar dyshimet kundër tij shumë ashpër, edhe pse ai “luajti një rol të rëndësishëm në demokratizimin e vendit”.

Ai mbeti popullor në rajon, ku thjeshtësia e tij vlerësohej dhe shihej si një “figurë atërore” e modës së vjetër, qetësuese në një kohë trazirash të thella, por ai përçmohej nga qarqet intelektuale. /tesheshi.com/