Trendi: secili vend po mban arin e tij

Banka qendrore e Serbisë planifikon të zhvendosë të gjitha rezervat e saj të arit, me vlerë rreth gjashtë miliardë dollarë, brenda vendit, në mënyrë që të sigurojë sigurinë e rezervave në kohë krize.

Me këtë zhvendosje, Serbia do të bëhet vendi i parë në Evropën Lindore që nuk mban ar në qendrat tradicionale të rezervave si Zvicra, Mbretëria e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara.

“Duke riatdhesuar arin, Banka Kombëtare e Serbisë kërkoi të rriste disponueshmërinë dhe sigurinë e rezervave në kohë krize dhe pasigurie”, tha banka, duke shtuar se procesi filloi në vitin 2021, mes luhatshmërisë së shtuar globale.

Akumulimi i arit nga bankat qendrore në mbarë botën u dyfishua pas vendimit të Rusisë për të ngrirë rezervat e saj të këmbimit valutor në vitin 2022, duke nxjerrë në pah rrezikun politik të mbajtjes së rezervave në dollarë ose euro. Ruajtja e shufrave të arit brenda vendit i mbron ato nga ndërhyrje të tilla.

Blerjet dhe rezervat

Nga viti 2019 deri në vitin 2023, Serbia bleu 17 ton ar nga jashtë, si dhe të paktën 19 ton nga dega serbe e Zijin Mining të Kinës. Kjo e çon rezervën totale në 50.5 ton, të cilat ruhen në Beograd, me përjashtim të pesë toneve të blerë në vitin 2024 dhe ende në Zvicër.

Vlera e këtij ari aktualisht vlerësohet në rreth gjashtë miliardë dollarë. Banka qendrore tha se pesë tonet e mbetur do të ktheheshin në Serbi “sa më shpejt të jetë e mundur”, sipas një deklarate nga Guvernatorja Jorgovanka Tabakovicc.

Në rajonin më të gjerë, përqindja e arit të mbajtur brenda kufijve varion nga 86% në Hungari në vetëm 25% në Poloni, sipas të dhënave të Bloomberg.

Banka tha se i mori në konsideratë të mirat dhe të këqijat përpara se të vendoste për riatdhesimin, duke vënë në dukje se ruajtja e tij në qendrat ndërkombëtare e bën më të lehtë shitjen ose huazimin e arit.

Një pjesë e konsiderueshme e rezervave të arit në botë – me vlerë rreth 550 miliardë dollarë – mbahet në kasaforta në Bankën e Anglisë në Londër, qendra globale për tregtimin e metaleve të çmuara.

Banka e Rezervës Federale të Nju Jorkut gjithashtu strehon ar nga vende të tjera, përfshirë Gjermaninë dhe Holandën. Në Gjermani, çështja u bë një çështje e madhe politike më shumë se një dekadë më parë, duke çuar në një fushatë për riatdhesimin e rezervave që më parë ishin zhvendosur në Shtetet e Bashkuara për arsye sigurie gjatë Luftës së Ftohtë.

Lëvizje të ngjashme riatdhesimi janë bërë edhe nga Polonia dhe Holanda, ndërsa kërkesa të ngjashme janë bërë në Sllovaki dhe Rumani.

Ruajtja e arit brenda kufijve kombëtarë i përgjigjet pozitivisht narrativave të partive populiste në rilindje, të tilla si Alternativa për Gjermaninë (AfD), të cilat e shohin arin vendas si një mbrojtje të nevojshme kundër kërcënimeve të jashtme politike. /tesheshi.com/