Si kriza klimatike po rrit çmimet e ushqimeve në të gjithë botën

Lakra e Koresë së Jugut, marule australiane, orizi japonez, kafeja braziliane dhe kakaoja ganeze janë ndër shumë ushqime që janë goditur nga rritja e çmimeve pas ngjarjeve ekstreme klimatike që nga viti 2022, ka zbuluar një ekip shkencëtarësh ndërkombëtarë.

Hulumtimi i publikuar të hënën përmend, ndër shembuj të tjerë, një rritje prej 280 përqind të çmimeve globale të kakaos në prill 2024, pas një vale të nxehti në Ganë dhe Bregun e Fildishtë, dhe një rritje prej 300 përqind të çmimeve të maruleve në Australi pas përmbytjeve në vitin 2022.

Në shumicën dërrmuese të rasteve, rritja e çmimeve erdhi menjëherë pas valëve të të nxehtit, duke përfshirë një rritje prej 70 përqind të çmimeve të lakrës në Korenë e Jugut në shtator 2024, një rritje prej 48 përqind të çmimeve të orizit në Japoni në shtator 2024 dhe një rritje prej 81 përqind të çmimeve të patateve në Indi në fillim të vitit 2024.

Rritje të tjera të çmimeve ishin të lidhura me thatësirën, siç është thatësira e vitit 2023 në Brazil që i parapriu një rritjeje prej 55 përqind të çmimeve globale të kafesë vitin pasardhës dhe një thatësirë e vitit 2022 në Etiopi që erdhi përpara se çmimet e përgjithshme të ushqimeve atje të rriteshin me 40 përqind në vitin 2023.

Hulumtimi, i botuar nga gjashtë organizata kërkimore evropiane së bashku me Bankën Qendrore Evropiane, u publikua para Samitit të Sistemeve Ushqimore të Kombeve të Bashkuara, i cili do të bashkë-organizohet nga Etiopia dhe Italia në Addis Ababa, Etiopi, nga 27 korriku deri më 29 korrik.

“Derisa të arrijmë në zero emetime neto, moti ekstrem vetëm do të përkeqësohet, por ai tashmë po dëmton të korrat dhe po rrit çmimin e ushqimit në të gjithë botën”, tha në një njoftim për shtyp autori kryesor i raportit, Maximillian Kotz.

“Njerëzit po e vënë re se rritja e çmimeve të ushqimeve është numri dy në listën e ndikimeve klimatike që ata shohin në jetën e tyre”, shtoi Kotz, duke vënë në dukje se familjet me të ardhura të ulëta janë shpesh më të prekurat kur “çmimi i ushqimit rritet ndjeshëm”.

Raporti vjen në një kohë kur kostoja e jetesës, përfshirë përballueshmërinë e ushqimit, ka qenë një çështje kyçe për shumë votues që shkojnë në zgjedhje në të gjithë botën vitet e fundit, përfshirë Japoninë, ku çmimi i orizit ishte në mendjen e shumë votuesve ndërsa shkonin në qendrat e votimit këtë fundjavë.

Çmimet e ushqimeve ishin gjithashtu çështje kyçe zgjedhore në Shtetet e Bashkuara dhe Mbretërinë e Bashkuar në vitin 2024 dhe në Argjentinë në vitin 2023.

“Në Mbretërinë e Bashkuar, ndryshimi i klimës shtoi 360 paund (ose 482 dollarë) në faturën mesatare të ushqimit të familjes vetëm gjatë viteve 2022 dhe 2023”, tha në një njoftim për shtyp një nga bashkautoret e raportit, Amber Sawyer, nga Njësia e Inteligjencës së Energjisë dhe Klimës (ECIU).

“Vitin e kaluar, Mbretëria e Bashkuar pati të korrat e saj të treta më të këqija të tokës së punueshme ndonjëherë, dhe Anglia të dytat më të këqija, pas reshjeve ekstreme të shiut që shkencëtarët thanë se u përkeqësuan nga ndryshimet klimatike”, shtoi ajo.

Sipas Konventës Kornizë të OKB-së për Ndryshimet Klimatike (UNFCCC), qeveritë janë zotuar të ulin emetimet globale që po nxisin krizën klimatike me 2.6 përqind nga viti 2019 deri në vitin 2030.

Megjithatë, këto angazhime janë shumë më të ulëta se reduktimet që shkencëtarët thonë se janë të nevojshme për të qëndruar brenda mundësive të një objektivi të Marrëveshjes së Parisit për të kufizuar rritjen e temperaturës globale në 1.5 gradë Celsius.

Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (GJND) pritet të japë një mendim këshillimor të rëndësishëm mbi detyrimet ligjore të shteteve për të adresuar ndryshimet klimatike, në një çështje të ngritur nga Vanuatu dhe të mbështetur nga shumë vende të Jugut Global. /tesheshi.com/