Perla e mbyllur e Malit të Zi: si e humbi shkëlqimin simboli turistik i këtij vendi

Dikur një markë tregtare dhe markë e turizmit malazez, ishull-hoteli “Sveti Stefan” mirëpret 65-vjetorin e tij të mbyllur për turistët, dhe pavarësisht njoftimeve të shumta, askush nuk e di nëse dhe kur do të hapet. As Novak Gjokoviç nuk ndihmoi.

Sipas të dhënave zyrtare, më shumë se 130 mijë turistë po qëndrojnë aktualisht në Mal të Zi. Dhe ndërsa qeveria regjistron shifra pozitive, punonjësit e turizmit thonë se sezoni ka dështuar dhe se kulmi i tij është ende duke pritur.

Qytet hoteli Sveti Stefan, i mbyllur për pesë vjet

Resorti veror dikur në modë dhe krenaria e ofertës turistike të Malit të Zi ka qenë i zbrazët që nga viti 2021. Kyçi u vu në vend pasi qiramarrësi, Adriatic Properties, dhe qeveria nuk arritën të bien dakord për kushtet dhe afatet për përdorimin e ishullit dhe plazheve për të gjithë turistët, jo vetëm për mysafirët e hoteleve aty. Mosmarrëveshja, me vlerë njëqind milionë euro, është para një gjykate arbitrazhi në Londër, dhe argumentet përfundimtare janë planifikuar për në fund të korrikut.

Deputeti i Budvas, Gjorçe Zhenoviç, i tha DW se “Sveti Stefan”, i cili ka qenë i mbyllur për vite me radhë, është një simbol i pashpresës në të cilën ndodhet Mali i Zi si destinacion turistik. “Ndoshta momenti i dhënies së kësaj perle natyrore dhe kulturore në Mesdhe me qira afatgjatë ishte fillimi i rënies së Budvas dhe Malit të Zi si një potencial i madh turistik”, thotë ai.

Për shkak të mospërdorimit, ishulli po “përkeqësohet para syve tanë” dhe, sipas ekspertit të turizmit Mishko Radjenoviç, mund të jetë në një gjendje edhe më të keqe deri në fund të gjyqit. “Ndoshta duhet të organizohet një lloj zgjidhjeje jashtë gjykatës sa më shpejt të jetë e mundur në mënyrë që hoteli të mund të përgatitet për sezonin e ardhshëm. Nëse Sveti Stefan do të ishte i hapur, ndoshta Jeff Bezos do të martohej në Sveti Stefan-in e famshëm, së bashku me shumë personazhe të famshëm botërorë“, tha Radjenoviç për DW.

As Novak Gjokoviç nuk ndihmoi

Në fillim të shkurtit të këtij viti, tenisti më i suksesshëm në histori, Novak Gjokovic, u përpoq të ndihmonte në heqjen e drynit nga “Sveti Stefan”. Pasi bisedoi me kryeministrin Milojko Spajiç, Gjokoviç i tha Vijesti-t se do të përdorte emrin dhe ndikimin e tij për të zgjidhur problemin midis qeverisë dhe qiramarrësit.

Ambasadori global i kompanisë Aman shpjegoi se ata kishin zhvilluar “diskutime fillestare” dhe kishin informuar njëri-tjetrin “për gjithçka“, duke theksuar se po përpiqen të punojnë për “interesin e përgjithshëm” të Malit të Zi dhe se shpresojnë që një zgjidhje për problemin së shpejti do të jetë “në horizont”…

Sezoni “i shkëlqyer” që mund të kishte qenë

Sipas të dhënave nga Organizata Kombëtare e Turizmit dhe organizatat lokale të turizmit, më shumë se 130 mijë turistë po qëndrojnë aktualisht në Mal të Zi. Ministria e Turizmit thotë se është e qartë se akomodimi kolektiv, sipas raporteve nga Booking, po shënon një rritje prej katër përqind krahasuar me vitin e kaluar dhe 16-17 përqind krahasuar me vitin 2019, i cili konsiderohet një sezon rekord.

Një pronar restorantesh me përvojë të gjatë nga Petrovaci, Ilija Armenko, i tha DW se sezoni përshkruhet më së miri nga fakti se rreth 130,000 turistë qëndrojnë në Mal të Zi dhe se ka rreth 500,000 shtretër. “Në vitet 1990, Mali i Zi regjistroi dhjetë milionë qëndrime me netë, tani nuk i kalon një milion e gjysmë. Tani po flasim për zhdukjen e turizmit. Duhet të shohim njëri-tjetrin në sy”, tha Armenko për DW.

Jo siç pritej në Budva

Sezoni në Budva është në një nivel të kënaqshëm, sipas organizatës turistike lokale. Pavarësisht statistikave zyrtare, disa përfaqësues të sektorit të turizmit nuk janë të kënaqur sepse kishin pritje më të larta.

Pjesa e komunës së Budvas në qarkullimin total turistik në Mal të Zi për periudhën janar-maj është 40 përqind në mbërritje dhe 43 përqind në qëndrime me netë. Sipas të dhënave paraprake nga Zyra e Statistikës së Malit të Zi – Monstat, në Budva, në pesë muajt e parë, u regjistruan 167,331 mbërritje dhe 470,162 qëndrime me netë të mysafirëve në akomodime kolektive.

Krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, u regjistrua një rritje prej dy përqind në mbërritje, ndërsa një rënie prej katër përqind në qëndrime me netë. “Shumica e mysafirëve vijnë nga Gjermania, Serbia, Franca, Mbretëria e Bashkuar, Izraeli, Turqia, Shqipëria, Kina, Austria dhe Kroacia”, thotë drejtoresha e Bordit Turistik të Budvas, Ana Vujosheviç.

A e humbi Mali i Zi betejën me rajonin?

Rritja e taksave në sektorin e turizmit, mungesa e një strategjie të qartë për të tërhequr mysafirë, mbështetja në rrethana që preknin destinacionet turistike konkurruese, çmimet e pakontrolluara, lëvizjet e këqija dhe të pamenduara “ad hoc” nga autoritetet lokale dhe shtetërore, mungesa e infrastrukturës bazë rrugore dhe urbane – këto janë vetëm disa nga arsyet pse Mali i Zi ka ardhur në këtë situatë, thekson Zhenoviç.

“Nga ana tjetër, Shqipëria bëri gjithçka të kundërtën nga ne dhe ia doli të futej në të gjitha hartat e botës për bukurinë e saj natyrore, vendpushimet verore të rregulluara mirë, ofertën e akomodimit me cilësi të lartë dhe të përballueshme dhe ofertën origjinale gastronomike. Deri në atë masë sa kërcënuan vetë Kroacinë dhe regjistruan rritje të pandalshme në të gjitha parametrat“, thotë Zenović dhe përfundon se ka frikë se çfarë lloj sezonesh na presin në vitet e ardhshme nëse vetëdija e atyre që vendosin “nuk ndryshon rrënjësisht” dhe nëse nuk e kuptojmë se Mali i Zi nuk ka vetëm dete, male dhe liqene, shkruan Deutsche Welle.