Hetimi i rrëzimit të Air India: ç’u tha nga pilotët pak para katastrofës?

Një raport paraprak ka zbuluar konfuzion në kabinën e pilotit pak para rrëzimit të një aeroplani të Air India muajin e kaluar, duke vrarë 260 persona, pasi komandat e ndërprerjes së karburantit u aktivizuan pothuajse njëkohësisht, duke ndërprerë karburantin për motorët.

Boeing 787 Dreamliner, që fluturonte nga qyteti indian i Ahmedabadit për në Londër, filloi të humbiste shtytjen dhe të binte menjëherë pas ngritjes, sipas një raporti mbi rrëzimin më të keq të aeroplanit në një dekadë, të publikuar nga hetuesit indianë nga Dega e Hetimit të Aksidenteve Ajrore (AAIB) të shtunën, më 12 korrik.

Pothuajse menjëherë pas ngritjes së aeroplanit, pamjet e kamerave të sigurisë treguan se një burim ndihmës energjie i quajtur turbinë ram-air (RAT) ishte çaktivizuar, duke treguar një humbje të fuqisë së motorit, raporton Reuters.

Në momentet e fundit të fluturimit, një regjistrim në kabinën e pilotit tregon një pilot duke e pyetur kolegun se pse e kishte ndërprerë furnizimin me karburant.

“Piloti tjetër u përgjigj se nuk e kishte bërë këtë,” thuhet në raport.

Nuk u specifikua se cili pilot shqiptoi cilën fjali, as cili prej tyre dërgoi thirrjen e ndihmës: “Mayday, Mayday, Mayday” pak para aksidentit.

Kapiten me përvojë dhe bashkëpilot i ri

Kapiteni i aeroplanit ishte Sumeet Sabharwal, 56 vjeç, me një total prej 15,638 orësh fluturimi dhe, sipas qeverisë indiane, një instruktor me Air India. Bashkëpiloti i tij ishte Clive Kunder, 32 vjeç, me 3,403 orë përvojë fluturimi.

Komandat e furnizimit me karburant u ndërruan nga pozicioni “ndezur” në pozicionin “fikur” pothuajse njëkohësisht, menjëherë pas ngritjes. Raporti paraprak nuk thotë se si mund të jenë ndërruar komandat gjatë fluturimit.

Pyetje në lidhje me çelsat e karburantit

Aksidenti përbën një sfidë serioze për Grupin Tata, i cili mori përsipër Air India nga shteti në vitin 2022 me qëllim rindërtimin e reputacionit të tij dhe modernizimin e flotës së tij.

Air India konfirmoi në një deklaratë se ishte në dijeni të raportit dhe se po bashkëpunonte me autoritetet indiane, por nuk pranoi të komentonte më tej.

Ekspertët thonë se piloti nuk mund t’i ketë aktivizuar aksidentalisht komandat.

“Nëse piloti i ka aktivizuar, pse?”, pyet eksperti amerikan i sigurisë së aviacionit Anthony Brickhouse.

Sipas raportit, komandat u ndërruan me një interval prej një sekonde – saktësisht aq kohë do të duhej për t’i ndërruar një nga një, shpjegon eksperti amerikan John Nance. Ai shton se pilotët normalisht nuk do t’i fiknin kurrë motorët gjatë ngritjes së një aeroplani.

Kthesa e komandës në pozicionin “fik” fik menjëherë motorët, gjë që zakonisht përdoret vetëm pas uljes, kur aeroplani është tashmë në tokë, ose në raste urgjente, siç është një zjarr në motor. Raporti nuk thotë se ka pasur ndonjë emergjencë që do të kishte kërkuar fikjen e motorit.

Motorët u përpoqën të rinisnin

Në vendin e rrëzimit, të dy komandat u gjetën në pozicionin “në punë”, dhe raporti tregon se pati një përpjekje për të rinisë të dy motorët para impaktit në lartësi të ulët.

I pyetur në lidhje me raportin, babai i bashkëpilotit Kundera u tha gazetarëve:

“Unë nuk jam nga linja ajrore”, dhe nuk pranoi të komentonte më tej ndërsa në Mumbai u mbajtën lutje për ekuipazhin e vdekur. Ngjarja u shënua nga emocione të forta dhe pikëllim midis të afërmve.

Hetimi dhe detajet e rrëzimit

Hetimi po drejtohet nga AAIB, një agjenci e Ministrisë Indiane të Aviacionit Civil. Rrëzimi vrau 241 nga 242 pasagjerët dhe ekuipazhin në bord, si dhe 19 persona në tokë.

Shumica e rrëzimeve ajrore kanë shkaqe të shumëfishta. Një raport paraprak publikohet 30 ditë pas rrëzimit, sipas rregullave ndërkombëtare, dhe një raport përfundimtar pritet brenda një viti.

Kutitë e zeza – regjistruesit e zërit të kabinës dhe të dhënave të fluturimit të kombinuara – u gjetën menjëherë pas rrëzimit dhe të dhënat u shkarkuan në Indi.

Raporti thotë se të gjitha rregulloret dhe rekomandimet e sigurisë në fuqi në lidhje me mirëmbajtjen si të aeroplanit ashtu edhe të motorëve ishin përmbushur.

Kamerat e sigurisë në aeroportin e Ahmedabadit treguan aeroplanin duke u ngjitur në një lartësi prej 650 këmbësh (rreth 200 metrash), pastaj duke humbur papritur lartësinë dhe duke u përplasur në një shpërthim të zjarrtë në një ndërtesë aty pranë.

Çështje më të gjera të sigurisë së Air India

Air India përballet me hetime të mëtejshme pas rrëzimit. Agjencia Evropiane e Sigurisë së Aviacionit njoftoi një hetim ndaj transportuesit të saj me kosto të ulët Air India Express javën e kaluar pasi Reuters zbuloi se kompania dështoi të zëvendësonte pjesët e motorit në një Airbus A320 në kohën e duhur dhe falsifikoi dokumentacionin e performancës së punës.

India ka shpresa të mëdha për zhvillimin e sektorit të saj të aviacionit si pjesë e një plani më të gjerë të rritjes ekonomike, me New Delhi-n që thotë se dëshiron që India të bëhet një qendër globale e aviacionit si Dubai. /tesheshi.com/