Lufta Hapësinore Space X dhe Boeing

Pas më shumë se nëntë muajsh në Stacionin Ndërkombëtar Hapësinor (ISS), astronautët Butch Wilmore dhe Suni Williams po përgatiten të kthehen në Tokë.

Anija kozmike Crew Dragon e SpaceX u ankorua me sukses me ISS, duke sjellë ekuipazhe të reja dhe duke hapur rrugën për kthimin e dy astronautëve, të cilët kishin qëndruar në stacion shumë më gjatë se udhëtimi i tyre tetë-ditor i planifikuar fillimisht për shkak të problemeve teknike me anijen kozmike që i transportoi në hapësirë.

Kthimi i Wilmore dhe Williams pritet të bëhet brenda javës, megjithëse orari varet nga kushtet e motit në Tokë, siç tha Dana Weigel, menaxhere e programit ISS: “Moti gjithmonë duhet të jetë një aleat, kështu që nëse kushtet nuk janë të favorshme, ne do të presim,” vuri në dukje ajo.

Përgatitjet për ndryshimin e ekuipazhit kanë filluar tashmë, me një periudhë tranzicioni dy-ditore gjatë së cilës astronautët në nisje do të informojnë zëvendësuesit e tyre, katër astronautë të rinj nga SHBA, Rusia dhe Japonia.

Një mbyllje e papritur e zgjatur në hapësirë

Butch Wilmore dhe Suni Williams mbërritën në ISS në qershor 2024 për të testuar anijen e re kozmike Starliner të Boeing, e cila kishte për qëllim të konkurronte me Crew Dragon të SpaceX. Megjithatë, një sërë problemesh teknike – të tilla si keqfunksionimet e shtytësit dhe rrjedhjet e heliumit – ngritën shqetësime serioze për sigurinë e kthimit të tyre.

NASA, duke vendosur se nuk kishte asnjë arsye për të rrezikuar një fluturim kthimi me Starliner, vendosi t’i riatdhesonte ata me anijen kozmike SpaceX, duke e përafruar kthimin e tyre me ciklin e planifikuar të ndryshimit të ekuipazhit.

Dr. Simeon Barber, një ekspert universitar, theksoi koston personale të kësaj vonese: “Kur nisesh për një udhëtim pune njëjavor, nuk e pret që të zgjasë gati një vit. Mungesa e tyre sigurisht që ka pasur ndikim në jetën e tyre personale”.

Polemika politike për vonesën

Prania e zgjatur e dy astronautëve në ISS shkaktoi gjithashtu polemika politike në SHBA.

Në një intervistë të përbashkët me Fox News, Presidenti Trump dhe CEO i SpaceX Elon Musk pohuan se astronautët ishin “braktisur në hapësirë” për arsye politike.

Elon Musk pohoi gjithashtu se vonesa e NASA-s ishte e motivuar politikisht, diçka që agjencia hapësinore amerikane e mohoi kategorikisht.

Steve Stich, drejtor i programit komercial hapësinor të NASA-s, hodhi poshtë akuzat, duke theksuar se të gjitha vendimet u morën duke pasur parasysh sigurinë e astronautëve. “Ne studiuam shumë alternativa dhe opsioni i kthimit me Crew Dragon të SpaceX ishte më i sigurti,” tha ai.

Një goditje për Boeing

Vendimi i NASA-s për të mos përdorur Starliner për të kthyer astronautët është një goditje serioze për Boeing, i cili kishte investuar burime të mëdha në zhvillimin e anijes.

“Për Boeing-un nuk duket aspak mirë që astronautët që ai transportoi në hapësirë ​​po kthehen në një anije SpaceX”, komentoi Dr. Barber, duke theksuar se ky rast do të ndikojë negativisht në reputacionin e kompanisë në sektorin e hapësirës.

Numërimi mbrapsht për kthimin

Me procedurat në fazën përfundimtare, kthimi i Butch Wilmore dhe Suni Williams në Tokë pritet të përfundojë brenda ditëve në vijim, nëse kushtet atmosferike e lejojnë.

NASA, megjithë vonesat dhe pengesat në mision, pohon se siguria e astronautëve ishte dhe mbetet prioriteti i saj absolut.

“Ne mezi presim t’i shohim ata të kthehen në Tokë, të sigurt dhe të shëndoshë,” tha Dr. Libby Jackson, kreu i misioneve hapësinore në Muzeun e Shkencës në Londër. /tesheshi.com/