Koloneli i KFC-së: si e nisi “perandorinë e tij” në moshën 62-vjeçare

Një fjalë e urtë e vjetër angleze thotë se “nuk mund t’i mësosh një qeni të vjetër truket e reja”. Harland Sanders sigurisht që është duke buzëqeshur, nga ana tjetër e botës. Mbase nuk e dini emrin, por fytyra, figura gjithsesi është e njohur për të gjithë. E bëri vetë. Kentucky Fried Chicken, i njohur më mirë si KFC, ka formën e vet, veçanërisht duke pasur parasysh moshën në të cilën ishte kur filloi biznesin. Kjo është gjëja e pabesueshme e historisë së themeluesit të KFC. Se ai kishte guximin të niste një biznes dhe ta bënte atë të madh në moshën 62-vjeçare! Pra, në një moment të jetës kur duhet të mendosh për pension.

Harland Sanders arriti të transformojë idenë e thjeshtë të pulës së skuqur në një perandori globale të shijes. Historia e tij nuk është vetëm rrëfim i një sipërmarrësi, por edhe i një udhëtimi këmbënguljeje dhe durimi. Nga përpjekjet e tij të para për të shitur ushqimin e tij në një rrugë të vogël, deri në themelimin e zinxhirit më të njohur të ushqimit të shpejtë në botë, Harland Sanders dëshmoi se suksesi kërkon jo vetëm risi, por edhe një besim të palëkundur në vizionin e tij. Jeta e tij është një shembull që ka frymëzuar miliona sipërmarrës për të ndjekur ëndrrat e tyre, edhe kur rrethanat duken të pafavorshme.

Kolonel pa qenë kurrë ushtar(!)

Në biografitë e tij zyrtare, Sanders renditet si “Kolonel”, diçka që i pëlqente veçanërisht. Megjithatë, ai kurrë nuk ishte ushtar në jetën e tij. Ai fitoi titullin “Kolonel” përmes një distinksioni nderi që i dha nga Guvernatori i Kentakit Walter Howe Jr. në vitin 1936. Ky titull nuk kishte asnjë rëndësi ushtarake apo qeveritare, por ishte një njohje nderi për kontributin e tij në rajon dhe ekonominë e Kentakit. Sanders, natyrisht, përdori titullin “Kolonel” si pjesë e markës së tij personale, duke rritur njohjen e tij dhe duke i dhënë një ndjenjë besueshmërie dhe formaliteti imazhit të tij, i cili gjithashtu u bë marka e tij.

Harland Sanders lindi në 1890 dhe pati një fëmijëri të vështirë. Babai i tij vdiq kur ai ishte vetëm 5 vjeç, duke detyruar nënën e tij të kujdesej për të dhe vëllezërit e motrat e tij. Kur ishte 12 vjeç, nëna e tij u detyrua të punonte dhe ai filloi të gatuante për familjen. Ky ishte hapi i parë drejt gatimit, pasi Sanders zbuloi dashurinë e tij për gatimin, por edhe aftësinë për të tërhequr të tjerët me shijet e tij. Rruga e tij nuk ishte e lehtë, pasi kaloi shumë dështime profesionale. Punoi fermer, farkëtar, shpërndarës produktesh sigurimesh e shumë gjëra të tjera, pa arritur të bëjë një hap të qëndrueshëm profesional. Ai vetë pati shumë dështime në përpjekjet e tij biznesore, por nuk u dorëzua kurrë.

Lindja e KFC

Suksesi i tij i vërtetë në biznes erdhi në fund të viteve 1930, kur ai hapi një restorant të vogël në autostradën e Indianës. Në vitin 1936 mori titullin e nderit “Kolonel” për shërbimet e tij në promovimin e kuzhinës vendase.

Në fillim, Sanders filloi t’u shiste pulën e tij shoferëve që kalonin, duke përdorur një recetë unike me 11 erëza dhe barishte sekrete, e cila u bë menjëherë hit. Megjithatë, njohja e madhe erdhi kur ai filloi të zhvillonte modelin e ekskluzivitetit, në vitin 1952, kur takoi Perry James, një biznesmen i cili ishte i impresionuar nga cilësia e pulës dhe pranoi të hapte ekskluzivitetin e parë të KFC në Kaliforni.

Drejt sukses global, por jo pa vështirësi

Që nga viti 1952, zinxhiri KFC filloi të rritet me shpejtësi. Sanders, duke përdorur recetën e tij dhe stilin e tij të nënshkrimit, arriti të zgjerojë biznesin e tij në shtete të ndryshme në SHBA dhe, përfundimisht, edhe ndërkombëtarisht. Nga vitet 1960, KFC ishte bërë një nga zinxhirët ushqimorë më të njohur në botë dhe prania e Sanders në reklamat e kompanisë u bë një nga tiparet më ikonike të markës.

Megjithatë, jeta e Sanders nuk ishte pa vështirësi. Në fund të viteve 1960, kompania u përball me vështirësi financiare dhe Sanders u detyrua t’ia shiste kompaninë e tij në vitin 1964 biznesmenit John Broën për dy milionë dollarë dollarë. Pavarësisht shitjes, Sanders vazhdoi të reklamonte KFC-në dhe të mbetet fytyra e zinxhirit, i njohur për kostumin e tij të bardhë dhe kravatën e zezë. Madje për përdorimin e figurës ka marrë një rrogë të veçantë.

Trashëgimia dhe receta

Harland Sanders vazhdoi të punonte për KFC deri në fund të jetës së tij. Ai vdiq më 16 dhjetor 1980, në moshën 90-vjeçare, duke lënë pas një trashëgimi që vazhdon të lulëzojë në formën e zinxhirit më të madh të pulave të skuqura në botë. Imazhi i tij mbetet i dallueshëm në çdo cep të planetit dhe receta e tij sekrete me 11 erëza vazhdon të jetë elementi kryesor i suksesit të KFC. Receta mbetet një nga sekretet e biznesit të ruajtur më mirë në botë. Pavarësisht zërave dhe spekulimeve për rrjedhjen e mundshme të recetës, vetë KFC këmbëngul se erëzat sekrete nuk janë zbuluar kurrë plotësisht. Megjithatë, ka pasur disa teori dhe pretendime se cilat janë erëzat dhe barishtet në recetë. Disa studiues dhe gazetarë pretendojnë se kanë zbuluar recetën e “vërtetë”, bazuar në të dhënat dhe intervistat e vjetra, por kompania nuk e ka konfirmuar kurrë këtë informacion. KFC ruan rreptësisht konfidencialitetin e recetës, e cila konsiderohet një element qendror e unik i suksesit të markës.

Sot, KFC është një nga zinxhirët më të mëdhenj të ushqimit të shpejtë në botë. Në vitin 2024, ajo njoftoi se operon mbi 25,000 dyqane në më shumë se 150 vende dhe territore të përhapura në të gjitha kontinentet. /tesheshi.com/