Çfarë mund ta shkaktojë këtë?
Gjetja e origjinës së sëmundjes nuk është aq e thjeshtë sa duket. HIV si shkaktar i AIDS-it apo HPV si shkaktar i kancerit të qafës së mitrës ishin procese të gjata dhe jo shumë të dukshme. E njëjta gjë me encefalitin letargjik.
Meqenëse filloi papritur dhe më pas u largua, disa sugjeruan se mund të lidhej me një infeksion. Gripi spanjoll ndodhi pothuajse në të njëjtën kohë, megjithëse rastet e para të encefalitit letargica u regjistruan më herët.
Për të kuptuar se çfarë mund të qëndronte pas saj, u kaluan orë të tëra duke lexuar të dhënat e ruajtura me kujdes të më shumë se 600 pacientëve që kishin encefalit letargjik.
U zbulua se vetëm 32 përqind e tyre kishin diçka që i ngjante gripit në vitin para fillimit të sëmundjes. Dhe më pak se një përqind kishin një anëtar të familjes të prekur. Pra, historia e infeksionit të gripit nuk ishte shumë bindëse.
Po diçka nga mjedisi? Viti 1917 ishte mjaft i mbushur me ngjarje – për ta thënë butë – me Luftën e Parë Botërore që përfshinte një mobilizim masiv të njerëzve, armëve dhe furnizimeve. Ndoshta ishte ndonjë kimikat i ri që po përdorej. Megjithatë, hulumtimet nuk gjetën një lidhje me njerëz që punonin me substanca të caktuara.
Siç u tha, një teori e re për encefalitin letargjik u shfaq kohët e fundit. Ideja është se mund të ishte një gjendje autoimune – domethënë, mekanizmat mbrojtës natyrorë të trupit mund të ishin kthyer kundër vetvetes dhe të sulmonin trurin.
Kjo ndodh edhe në pjesë të tjera të trupit. Një reagim kundër qelizave në pankreas shkakton diabetin e tipit 1, ndërsa antitrupat kundër qelizave në tiroide mund të shkaktojnë sëmundjen e Graves.
Në tru, pasojat mund të jenë shkatërruese dhe vitet e fundit është kuptuar se skleroza e shumëfishtë shkaktohet edhe nga problemet me sistemin imunitar.
Diçka e quajtur encefaliti autoimun është një gjendje në të cilën disa antitrupa sulmojnë qelizat nervore në tru. U zbulua se gati gjysma e pacientëve të diagnostikuar me encefalit letargjik mund të kenë pasur encefalit autoimun, megjithëse nuk përputhej me modelin e asnjë prej llojeve që njihen sot.
Atëherë, si mund të shpjegonte kjo një sëmundje që u shfaq papritur dhe shkaktoi një gamë kaq të gjerë simptomash?
Disa pacientë zbuluan se lëvizjet dhe mendimet e tyre janë ngadalësuar në mënyrë dramatike. Të tjerët kishin halucinacione, kishin deluzione të çuditshme ose madje humbën ndjenjën e së drejtës dhe të gabuarës. Dhe këtu ka një rikthim te ideja e infeksionit, qoftë grip apo diçka tjetër.
Disa kushte autoimune mund të shkaktohen nga një lloj infeksioni, i cili mund të duket paksa si diçka që trupi tashmë e njeh dhe ekziston rreziku që ai të kthejë mekanizmat e tij mbrojtës kundër vetes.
“A ka vërtet rëndësi kjo? A ia vlen të zgjidhet një pandemi që përfundoi dy dekada më parë? Fatkeqësisht, encefaliti letargjik nuk ishte epidemia e parë neurologjike e këtij lloji dhe nëse nuk e zgjidhim atë, nuk do të jemi gati për të ardhmen”, shkruan ScienceAlert. /tesheshi.com/
