Lajme
A e doni Putinin? Pyetja për rusët që po largohen

Saprykin më pas u urdhërua ta zbrazte çantën e tij në tryezë. Agjenti mblodhi gjithçka dhe doli nga dhoma. Për 40 minutat e ardhshëm, skenarët më të frikshëm kaluan në mendjen e tij, thotë Saprykin. Por në fund e lanë të kalonte.
Marrje në pyetje dhe kontrolle të tilla janë të paligjshme sipas ligjit rus, tha avokatja e të drejtave të njeriut, Alyona Savelyova, nga Organizata Joqeveritare “Rusia prapa hekurave”.
“Duke mos pasur asnjë autoritet për të marrë në pyetje njerëz ose për të kryer kontrolle personale – përfshirë telefonat – agjentët i quajnë ato ‘biseda’,”shpjegoi Savelyova.
“Sikur nuk ka ndodhur asnjë kërkim, por vullnetarisht ua tregove telefonin. Ata nuk shkruajnë asnjë raport, sikur nuk ka pasur marrje në pyetje. Të kanë pyetur vetëm për politikën, çfarë mendon për konfliktin, me fqinjët tanë, sigurisht e gjithë kjo është e paligjshme”, thotë ajo.
Avokati Ivan Pavlov, i cili drejton Organizatën Joqeveritare “Departamenti i Parë”, shtoi se agjentët kufitarë, gjithashtu, u bëjnë presion udhëtarëve me “një mjet jozyrtar shantazhi”.
“Ata mund t’ju mbajnë në kontrollin e pasaportave për aq kohë sa të humbisni fluturimin tuaj”, tha ai.
“Rusët këto ditë kanë probleme reale me biletat dhe me paratë. Nëse një person rrezikon të humbasë një biletë që i kushtoi 50,000 rubla [500 dollarë], sigurisht që ai do t’u tregojë çdo gjë që ata kërkojnë të shohin”, thotë Pavlov.
Dyzet e shtatë vjeçja, Yulia, e cila kërkoi të identifikohej vetëm me emrin e saj, u largua nga Rusia për në Turqi nga aeroporti Domodedovo i Moskës më 12 mars me burrin dhe vajzën e saj në moshë shkollore.
Burri i saj u nda në radhët për kontrollin e pasaportave dhe nuk arriti të dilte në anën tjetër, tha Yulia për Radion Evropa e Lirë.
Më vonë, ajo mësoi se burri i saj u tërhoq nga linja kur i tha agjentit se punonte në një bankë.
“Ai u fut në një dhomë të veçantë,” tha Yulia.
“Ishin dy burra me rroba civile atje. Gjëja e parë që ata bënë ishte të merrnin telefonin e tij dhe filluan ta kontrollonin”, tha ajo.
‘Si një përjetësi’
Ashtu si Saprykin, Yulia dhe bashkëshorti i saj ishin paralajmëruar për kontrollet dhe kishin fshirë gjithçka që mund të konsiderohej e dyshimtë – veçanërisht bisedat me motrën e Julias, e cila jeton në qytetin ukrainas të sulmuar nga rusët, Çernihiv.
“Ne thamë mjaft gjëra emocionale aty [në bisedë] që do të mund të na largonin përgjithmonë,” tha Yulia.
Pyetja e parë që iu bë burrit të Yulias, ajo tha se ishte pse ai i kishte fshirë të gjitha bisedat e tij: “Çfarë po përpiqeshit të fshihni?”, citon ajo të kenë thënë zyrtarët rusë.
Agjentët e morën në pyetje për rreth një orë.
“Mendoj se e vetmja gjë që na shpëtoi ishte se kishim blerë bileta vajtje-ardhje”, tha Yulia.
“Kur doli me pasaportën e tij, duart i dridheshin”, kujton Julia.
“Fytyra e tij ishte e bardhë si një fletë letre. Kisha frikë se ai do të pësonte një goditje në tru… Vetëm pasi e rifitoi kontrollin mbi veten, ai mundi të më tregonte se çfarë ndodhi. Ajo orë e marrjes në pyetje iu duk si një përjetësi”, thotë ajo.
Ajo shtoi se kur familja e saj u largua nga Rusia, ata nuk kishin ndërmend të emigronin përgjithmonë, por thjesht “të ndryshonin rrethanat e tyre përpara se unë të çmendesha”.
“Por, kështu na priti atdheu im”, tha ajo. “Faleminderit shumë… Ne kishim synuar të largoheshim për të pushuar, por tani, të jem i sinqertë, as nuk e di nëse ia vlen të kthehem. Ata nuk kanë shpallur gjendje ushtarake dhe kështu i trajtojnë njerëzit. Dhe, çfarë do të ndodhë nëse ata e imponojnë atë? A do t’i mbështesin njerëzit për muri për dyshimin më të vogël?”, pyet ajo.
Ruslan, i cili kërkoi që të mos përdorej mbiemri i tij, u largua nga Moska për në Turqi më 5 mars. Ai i tha Radios Evropa e Lirë se gruaja e tij është ukrainase dhe të afërmit e saj jetojnë në Ukrainë.
“Pra, si mund të ndihesha për këtë luftë?”, tha ai.
Kur ai po kalonte kontrollin e pasaportave, agjenti rus kërkoi të shihte biletat e tyre të kthimit.
Sapo ai pranoi se nuk kishin, ai dhe gruaja e tij u tërhoqën nga rreshti dhe u dërguan në një dhomë për t’u marrë në pyetje.


















