Rivaliteti politik për primatin në dialog

Në procesin e dialogut Kosovë-Serbinë, i cili synohet të rifillojë në të ardhmen me qëllim të arritjes së një marrëveshjeje që do të zgjidhte kontestin mes dy vendeve, roli i përfaqësuesve të institucioneve më të larta politike të Kosovës do të diskutohet mbi bazën e një konteksti të ri politik, në të cilin aktualisht është vendi, vlerësojnë njohësit e zhvillimeve politike.

Vitet e fundit, rolin udhëheqës në dialogun me Serbinë, e ka pasur presidenti i vendit, Hashim Thaçi, por, kryeministri i ri i Kosovës, Albin Kurti, tashmë ka paralajmëruar se Qeveria e Kosovës do ta ketë rolin udhëheqës në këtë proces.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti ka deklaruar në një intervistë për Radion Evropa e Lirë se nuk beson që mund të ketë një ekip “ku është edhe kryeministri, edhe presidenti”, pasi që sipas tij, nuk është në natyrën e negociatave të bisedimeve ndërkombëtare një situatë e tillë.

Sipas njohësve të zhvillimeve politike, tashmë ekziston një vlerësim i Gjykatës Kushtetuese të vendit, i cili i definon rolet e institucioneve në procesin e dialogut me Serbinë.

Përparim Kryeziu nga Grupi për Studime Juridike e Politike, thotë për Radion Evropa e Lirë që Presidenca dhe Kryeministria kanë përgjegjësi institucionale që t’i bashkërendojnë qëndrimet e tyre dhe të përfaqësojnë me një zë pozicionin e Kosovës në procesin e dialogut me Serbinë.

“Ka një aktgjykim të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Kosovës, e cila ia ka konfirmuar përgjegjësinë dhe kompetencat kushtetuese Qeverisë që të udhëheqë me procesin e dialogut, duke e qartësuar se ajo e ka një rol dhe përgjegjësi të atillë dhe se ajo nuk mund t’i bartet asnjë institucioni tjetër. “E dyta, ky aktgjykim ka konfirmuar që presidenti i vendit ka vetëm një rol konsultativ në këtë mes. Ndonëse ia njeh rolin presidentit, konsideron që roli i tij në raport me kryeministrin mund të zhvillohet vetëm në margjinat e bashkëpunimit ndërmjet institucioneve”, thekson Kryeziu.

Analisti i çështjeve politike, Imer Mushkolaj, duke folur për Radion Evropa e Lirë, thotë që bazuar në vlerësimin e Gjykatës Kushtetuese, barra kryesore në procesin e dialogut me Serbinë do të bjerë mbi Qeverinë e Kosovës. Sipas tij, presidenti ka kompetenca kushtetuese për përfaqësimin e Kosovës jashtë vendit dhe ai, në procesin e dialogut, duhet të sillet në përputhje me këto kompetenca.

“Unë nuk shoh se mund të ketë probleme në qasjen që do ta kenë institucionet karshi bisedimeve me Serbinë, në qoftë se presidenti dhe kryeministri, thjesht, i shfrytëzojnë kompetencat e veta. Natyrisht që asnjëri nga këta, si pozicione, nuk e përjashtojnë njëri – tjetrin, pra dhe nuk duhet të jetë kështu. Me rëndësishme se sa ajo se cili do të mund të ketë më shumë përgjegjësi, respektivisht, cili do të mund të imponohet, kushtimisht, më shumë, është që të arrihet një lloj konsensusi i përgjithshëm për sa i përket bisedimeve me Serbinë, por edhe mbështetja e opozitës”, thotë Mushkolaj.

Ai shton se Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk janë të interesuar për emra të përveçëm, si garanci për vazhdimin e dialogut dhe arritjen e një marrëveshjeje, për shkak se pozicionet dhe kompetencat lidhur me këtë i ka qartësuar Gjykata Kushtetuese.